Bài 16 (phần 1). Bộ máy chính quyền – phần 1: Bài đọc, từ vựng, câu hỏi — ການປົກຄອງ (tiết 291–297)

Để quản lý nhà nước, quản lý xã hội cho có trật tự, nề nếp, người ta đã lập ra bộ máy chính quyền nhằm tổ chức việc lãnh đạo các nhóm người từ nhỏ đến lớn.

Nhưng để chính quyền kiểm soát được khắp nơi, người ta đã chia chính quyền thành từng cấp, như chính quyền cấp bản, cấp huyện, cấp tỉnh, cấp thủ đô và cấp quốc gia; mỗi cấp có một người đứng đầu: người đứng đầu cấp bản gọi là trưởng bản, người đứng đầu cấp huyện gọi là huyện trưởng, người đứng đầu cấp tỉnh gọi là tỉnh trưởng, người đứng đầu cấp thủ đô gọi là đô trưởng, người đứng đầu cấp quốc gia gọi là chủ tịch nước.

Chính quyền của mỗi nước không giống nhau.

Có nước được cai trị theo chế độ dân chủ, có nước được cai trị theo chế độ quân chủ.

Khi chế độ chính quyền khác nhau thì người đứng đầu đất nước cũng có tên gọi khác nhau, chẳng hạn người đứng đầu nước theo chế độ quân chủ lập hiến được gọi là nhà vua.

Trước đây nước Lào cũng theo chế độ quân chủ lập hiến, nhưng đến ngày 2 tháng 12 năm 1975, nước Lào đã tuyên bố xóa bỏ chế độ quân chủ và thành lập chế độ Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào thay thế.

Sau khi thành lập chế độ mới, chính quyền mới cũng được thành lập, với ông Xuphanuvông làm Chủ tịch nước kiêm Chủ tịch Hội đồng Nhân dân Tối cao, và ông Cayxỏn Phômvihản, Tổng Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, làm Thủ tướng.

Đồng thời, Chính phủ cũng được thành lập, chia thành các bộ như Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng, Bộ Giáo dục, Bộ Nội vụ, Bộ Nông – Lâm nghiệp và Thủy lợi, Bộ Y tế, Bộ Tư pháp, v.v.

Ngoài các bộ ra còn có Văn phòng Thủ tướng và Ủy ban Kế hoạch và Hợp tác Nhà nước.

Ở mỗi tỉnh có các sở, ban ngành, có nhiệm vụ đưa đường lối, chính sách của Nhà nước vào triển khai trong thực tiễn trong quần chúng, với các tổ chức quần chúng là Công đoàn, Hội Liên hiệp Phụ nữ và Đoàn Thanh niên Nhân dân Cách mạng Lào làm lực lượng góp phần tích cực.

Vì vậy, chính quyền ở Lào đã đề ra khẩu hiệu: “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ”.