Bài 5 (phần 2). Thời gian, mùa và thời tiết (phần 2): từ vựng hội thoại, luyện tập, ngữ pháp — ເວລາ, ລະດູ ແລະ ອາກາດ (tiết 157–160)

+ Thì quá khứ: trong tiếng Lào có các từ “ໄດ້, ແລ້ວ” là từ chỉ thì quá khứ, ví dụ

: - đã làm, đã ăn, đã đi, đã đến, đã học ...

- làm rồi, đi rồi, đến rồi, ăn rồi, học rồi ...

Ngoài hai từ đã nêu ở trên, trong tiếng Lào người ta còn dùng các từ khác

chỉ thời gian đã qua để biểu thị thì quá khứ cũng được, ví dụ các từ:

hôm qua, hôm kia, năm ngoái, vừa rồi, trước đây ... Khi thấy những từ này ở trong câu

nào thì có nghĩa là câu đó chỉ sự việc trong quá khứ.

Ví dụ: - Hôm qua tôi đi Viêng Chăn.

- Tôi đến Lào tuần trước. - Năm ngoái tôi ở Thái Lan. + Thì hiện

tại: dùng động từ ở dạng bình thường, không có từ nào khác giải thích thêm.

Nhưng cũng có một số trường hợp người ta dùng một số từ chỉ thì hiện tại, ví dụ:

“ພວມ, ກຳລັງ” (đang).

Ví dụ: - Tôi đang ăn cơm. - Tôi đang học bài. - Anh ấy đang ngủ.

+ Thì tương lai: các từ “ຈະ, ຊິ” là từ chỉ thì tương lai, chúng luôn đứng

trước động từ, ví dụ: sẽ đi, sẽ ăn, sẽ làm, sẽ ngủ, sẽ đến, sẽ ở. Ngoài ra người ta còn

dùng thêm các từ khác chỉ thời gian sắp tới, thuộc loại từ chỉ thì tương lai,

ví dụ: ngày mai, năm sau, tuần sau, ...

Ví dụ: - Mai gặp lại. - Năm sau tôi sẽ học tiếng Anh.

- Tuần sau chúng tôi sẽ đi Luông Pha Băng.

Từ “ຢູ່” ngoài việc là động từ và từ nối ra, còn được dùng làm từ

đệm lửng lơ để biểu thị sự không chắc chắn lắm, ví dụ:

+ Bạn có vào thành phố không?

- Chắc là có đi.

+ Bạn có biết tiếng Anh không?

- Cũng biết.

+ Bạn có hiểu không?

- Cũng hiểu.

Số thứ tự trong tiếng Lào chỉ cần thêm từ “ທີ” vào trước con số là được số thứ tự

ngay, ví dụ: thứ 1, thứ 2, thứ 3, thứ 4 (cuối dòng có ký hiệu in không rõ)